Mozilla Firefox

1. Ogólne informacje
2. Najważniejsze funkcje
3. Okno programu
4. Narzędzia -> Opcje
5. Porady/Sztuczki
6. Skróty klawiszowe
7. Skróty myszy
8. Ukryte Strony
9. Wtyczki/Rozszerzenia/Motywy
10. Zachowanie prywatności
11. Kanały RSS

Warto zobaczyć:

1. MozBackup
2. Firefox Portable [eng]
   ---
3. Komentarze

Ostatnia modyfikacja: 6 VI 2007, 18:09

Ogólne informacje

Rodzaj programu: Przeglądarka Internetowa
Silnik: Gecko
Najnowsza Wersja: Ściągnij
Okno programu: Zobacz
Licencja: Mozilla Public License [MPL], GNU General Public License
Wersje językowe: dostępne jest 40 wersji językowych, w tym polska
Platformy systemowe: Windows, Linux, Mac OS X
Oficjalna strona: http://www.mozilla.com/firefox

Najważniejsze funkcje

► Przeglądanie stron w kartach

W Firefoksie mamy możliwość otwierania nowych stron w kartach (patrz screen). Każda z nich ma swój przycisk służący do jej zamknięcia, a przypadkowo zamknięte strony można szybko otworzyć wchodząc kolejno:

KOD

Menu -> Historia -> Ostatnio zamknięte karty

a następnie wybrać tą, którą chcemy ponownie otworzyć.

Jeśli w oknie otwartych jest wiele kart, z lewej oraz prawej strony pojawią się przyciski przewijania paska kart, a dodatkowy przycisk dostępny po jego prawej stronie zawsze pozwoli Ci przejrzeć wygodną listę wszystkich otwartych w danym oknie kart.

Możemy również bardzo prosto przemieścić karty. Wystarczy, że przytrzymamy lewym przyciskiem myszy kartę, następnie przesuniemy kursor w wybrane miejsce (pomoże nam w tym niebieska strzałka).


► Przywracanie sesji

Jeśli zdarzy się taka sytuacja, że przez jakiś błąd zostaną zamknięte wszystkie otwarte karty, to nie mamy się czym martwić - przy ponownym otwarciu Firefoksa mamy możliwość "przywrócenia poprzedniej sesji". Zaraz po tym wszystkie strony zostaną przywrócone - dokładnie takie, jakimi je pozostawiono. Przywracanie sesji obejmuje wszystkie otwarte okna i karty, teksty wpisane w formularzach (jeszcze nie wysłane) oraz trwające zadania pobierania plików.


► Blokada wyskakujących okien

Firefox posiada wbudowaną opcję blokowania wyskakujących okien (tzw. popup-y oraz popunder-y). Wbudowana blokada powiadomi Cię o zablokowaniu wyskakującego okna wyświetlając stosowną informację na pasku powiadomień lub ikonę w prawym dolnym rogu okna przeglądarki. Oczywiście Firefox oferuj także możliwość dodania witryny do spisu witryn, na których wyświetlanie blokujących okien nie jest blokowane (Opcje -> Pozwól witrynie XXX otwierać okienka).


► Sprawdzanie pisowni

Firefox oferuje sprawdzanie pisowni w formularzach - za każdym razem, gdy popełnimy błąd zostaniemy o tym poinformowani czerwonym, falującym podkreśleniem błędnie napisanego wyrazu. Po kliknięciu na podkreślony wyraz prawym przyciskiem myszy mamy możliwość dodania wyrazu do słownika oraz (zwykle) listę słów, z których możemy wybrać to właściwe.


► Łatwiejsze wyszukiwanie stron

Firefox posiada wbudowane wyszukiwarki Google, Allegro, Wirtualnej Polski, Encyklopedii PWN, Merlina, Polskiej Biblioteki Internetowej oraz Wikipedii, dzięki czemu wyszukiwanie stron będzie dużo szybsze.
Ponadto można dodać własne wyszukiwarki np. poprzez wejście na tą stronę.
Wybór wyszukiwarki w której chcemy szukać możemy dokonać poprzez kliknięcie w logo aktualnie wybranej, a następnie kliknięcie w pożądaną.


► Przeszukiwanie

Firefox umożliwia znalezienie określonych przez nas słów na stronie. Aby zacząć przeszukiwanie wchodzimy do:

KOD

Menu -> Edycja -> Znajdź na stronie...

(bądź Ctrl + F, bądź F3), następnie po wpisaniu dowolnych słów przeszukiwanie zaczyna się automatycznie, a znalezione słowa zostaną oznaczone zielonym kolorem. W przypadku nie odnalezienia szukanego słowa zostaniemy poinformowani o tym, że wpisany tekst nie został odnaleziony na stronie.


► Podpowiedzi wyszukiwania

Firefox oferuje podpowiedzi wyszukiwanych fraz (w stylu Google Suggest). Niestety narazie opcja sugestii działa jedynie z wyszukiwarką Google.


► Zintegrowany menedżer pobierania plików

Firefox posiada wbudowany menadżer pobierania plików. Charakteryzuje go głównie to, że pobieraniem jednego jak i dziesięciu plików zarządza się w jednym oknie.
W zależności od ustawień może bez pytania pobierać pliki do określonej lokalizacji, bądź przy każdym pliku pytać nas, gdzie ma zostać zapisany ten konkretny plik.


► Obsługa kanałów RSS

Kanały RSS (Really Simple Syndication) to najprościej mówiąc sposób informowania użytkowników o nowościach pojawiających się na stronach. Nie musimy podawać naszego e-maila, ani innych sposobów komunikacji. Wystarczy, że dodamy taki kanał do programów potrafiących je odczytywać (np. Firefox), dzięki czemu będziemy dostawać nagłówki najnowszych wiadomości.
Ten sposób sprawdzania nowości na stronach pozwoli na oszczędzenie cennego czasu, który stracili byśmy na przeglądanie stron, na których nie pojawiły się żadne nowości.

Jak dodać kanały RSS do Firefoksa?

Okno programu



Okno programu składa się z 95% z górnej części, a w dolnej nie ma zbytnio istotnych części - dlatego opis dotyczy tylko górnej części.

1. Tytuł Strony - wyświetlany tytuł strony.
2. Przycisk Wstecz - powrót do poprzednio oglądanej strony. Klikając w czarny trójkącik możemy wybrać z pośród kilkunastu ostatnio przeglądanych witryn stronę do której chcemy powrócić.
3. Przycisk Dalej - przejście do następnej strony - aktywny, gdy korzystaliśmy z przycisku wstecz. Klikając w czarny trójkącik możemy wybrać z pośród kilkunastu ostatnio przeglądanych witryn stronę do której chcemy przejść.
4. Odśwież - odświeża bieżącą stronę.
5. Zatrzymaj - zatrzymuje aktualnie wczytywaną stronę. Nieaktywny po wczytaniu strony.
6. Strona startowa - otwiera w aktualnie przeglądanej karcie naszą stronę startową. Stronę startową można zmienić wchodząc do: Narzędzia -> Opcje -> Główne -> Strona startowa.
7. Pasek adresu - wyświetla adres aktualnie przeglądanej strony oraz jej faviconę. Możemy w nim wpisać adres strony, a następnie wcisnąć przycisk opisany w punkcie 9, co spowoduje przejście do wpisanego przez nas adresu.
8. Przycisk rozwijający listę niedawno przeglądanych przez nas witryn. Kliknięcie w jedną z nich spowoduje przejście na nią.
9. Przycisk przejścia do strony - po wpisaniu przez nas adresu strony w Pasku adresu (opisany w punkcie 7), a następnie kliknięciu w przycisk przejścia, przeniesiemy się do wpisanej strony.
10. Przycisk wyboru wyszukiwarki - po kliknięciu mamy do wyboru wyszukiwarki, w których możemy przeszukiwać strony. Ikona na przycisku ukazuje aktualnie wykorzystywaną wyszukiwarkę.
11. Przycisk powodujący przeszukiwanie wpisanej przez nas frazy w aktualnie wybranej wyszukiwarce. Jeśli nie wpisaliśmy żadnego słowa w pole obok, to kliknięcie w niego przeniesie nas do formularza wyszukiwania na danej stronie, lub do jej strony głównej.
12. Strony dodane do zakładek, które umieszczone są w folderze Folder zakładek osobistych. Umożliwia szybkie przejście do najczęściej odwiedzanych przez nas stron. Cały pasek zakładek można wyłączyć poprzez kliknięcie prawym przyciskiem na pasku narzędzi nawigacyjnych, oraz odhaczenie Pasek zakładek.
13. Przycisk służący do przesuwania kart w lewą stronę, gdy ich liczba jest większa niż 9. Niewidoczny, gdy liczba kart jest mniejsza niż 9, nieaktywny, gdy karty przesunięte są maksymalnie w lewą stronę.
14. Karty otwartych stron - każda karta posiada swój oddzielny, czerwony X, przy ich mniejszej liczbie (poniżej 9) możliwe jest zamknięcie pojedynczej karty klikając w niego. Możliwe jest także przemieszczanie kart, poprzez przytrzymanie karty lewym przyciskiem myszy, przesunięcie jej w wybrane miejsce (pomoże granatowa strzałka), po czym puszczenie przycisku.
15. Przycisk służący do przesuwania kart w prawą stronę, gdy ich liczba jest większa niż 9. Niewidoczny, gdy liczba kart jest mniejsza niż 9, nieaktywny, gdy karty przesunięte są maksymalnie w prawą stronę.
16. Przycisk, po naciśnięciu którego wyświetlana zostaje lista aktualnie otwartych kart. Kliknięcie na wybrany tytuł karty spowoduje otwarcie jej. Pogrubiony tytuł strony oznacza aktualnie przeglądaną kartę. Przycisk widoczny, gdy liczba kart jest większa od 1.

Narzędzia -> Opcje

Najciekawsze opcje, które można zmienić w panelu Opcji.

1. W zakładce Główne, w ramce uruchamianie możemy wybrać jaka strona ma otwierać się po włączeniu przeglądarki. Wybór mamy z: Strony startowej, pustej strony oraz zakładek otwartych przy ostatnim zamknięciu przeglądarki.
2. W zakładce Główne, w ramce Pobieranie możemy wybrać miejsce w którym zawsze zostaną zapisywane pliki ściągane przez Firefoksa, bądź wybrać opcję, w której przed każdym zapisaniem pliku będziemy wybierać miejsce ściągania.
3. W zakładce Karty możemy wybrać, czy nowe strony mają być otwierany w nowym oknie, czy nowej karcie.
4. W zakładce Karty możemy wybrać, czy po otwarciu nowej karty automatycznie przejdziemy do niej.
5. W zakładce Treść możemy włączyć/wyłączyć obsługę Java oraz JavaScript.
6. W zakładce Kanały możemy wybrać jak zachować ma się przeglądarka po kliknięciu w ikonę kanału w pasku adresu. Możemy być za każdym razem być pytani o to co zrobić, lub z góry ustali otwieranie za pomocą wybranego Czytnika RSS.
7. W zakładce Prywatność możemy zarządzać wszelkimi opcjami związanymi z naszą prywatnością, np. wyłączyć obsługę cookies, ustawić czyszczenie prywatnych danych itp. Szerzej opisane w poście Zachowanie prywatności.
8. W zakładce Zaawansowane, w podzakłdce Aktualizacja możemy zmieniać opcję automatycznych aktualizacji samego program, oraz zainstalowanych dodatków, wyszukiwarek.

Porady/Sztuczki

► Zapisywanie zablokowanych zdjęć itp.

Czasem zdarza się tak, że zdjęcie, które chcieli byśmy zachować na dysku zostało zablokowane przed jego ściągnięciem (gdy klikniemy na nie prawym przyciskiem nie pojawi się żadne menu). Istnieje jednak prosty sposób na obejście tego zabezpieczenia - przechodzimy do:

KOD

Narzędzia -> Informacje o stronie -> Media [zakładka]

Tam spośród list wszystkich obrazów i innych mediów umieszczonych na stronie możemy zapisać zablokowany obraz. W analogiczny obraz możemy ściągnąć także inne media - np. gry we flashu.


► Foldery profilów użytkowników

Firefox zapisuje profile w folderze (folder standardowo ukryty):

KOD

C:\Documents and Settings\[użytkownik]\Dane aplikacji\Mozilla\Firefox\Profiles

Nie było by w tym nic dziwnego, ale możemy znaleźć tam ciekawe rzeczy.
Jeśli jesteśmy już w profilu, to w folderze bookmarkbackups znajdziemy kopię zakładek z ostatnich 5 dni. Bardzo przydatne, gdy przypadkowo usuniemy folder z zakładkami.
Zresztą przed ponowną instalacją systemu możemy skopiować cały folder z profilem, dzięki czemu zachowamy wszelkie nasze ustawienia, rozszerzenia, wyszukiwarki, motywy itp.

Skróty klawiszowe

► Ogólne

F1 - Otwarcie okna pomocy programu.
F5 - Odświeżenie strony.
F11 - Tryb pełnoekranowy.
Ctrl + A - Zaznacz wszystko.
Ctrl + B - Otwarcie panelu bocznego zakładek.
Ctrl + D - Dodanie strony do zakładek.
Ctrl + H - Historia przeglądanych stron.
Ctrl + J - Otwarcie menadżera pobierania plików.
Ctrl + U - Źródło strony.
Ctrl + P - Drukowanie aktualnie przeglądanej strony.
Ctrl + S - Zapisanie aktualnie przeglądanej strony.
Ctrl + F5 - Odświeżenie strony z pominięciem pamięci podręcznej.
Ctrl + Shift + I - Inspektor DOM (DOMi).
Ctrl + Shift + Del - Czyszczenie prywatnych danych.

► Nawigacja

F6 / Ctrl + L - Przejście do paska adresu.
Down - Przejście o jedną linię w dół.
Up - Przejście o jedną linię w górę.
PageDown / Spacja - Przejście o jedną stronę w dół.
PageUp / Spacja + Shift - Przejście o jedną stronę w górę.
End - Przejście na dół strony.
Home - Przejście na górę strony.
Esc - Zatrzymanie wczytywania strony.
Ctrl + [1 - 9] - Przejście do wybranej zakładki (numerowanie od lewej).
Ctrl + K - Przejście do paska wyszukiwarki.
Ctrl + N - Otwarcie nowego okna przeglądarki.
Ctrl + O - Otwarcie pliku.
Ctrl + T - Otwarcie nowej karty.
Ctrl + W - Zamknięcie aktualnie przeglądanej karty.
Ctrl + Tab - Przejście do kolejnej karty (w prawo).
Ctrl + Shift + Tab - Przejście do wcześniejszej karty (w lewo).
Alt (lewy) + F4 - Zamknięcie okna przeglądarki.
Alt (lewy) + Lewa Strzałka - Przejście do poprzednio przeglądanej strony.
Alt (lewy) + Prawa Strzałka - Przejście do następnej strony.
Alt (lewy) + Home - Przejście do strony startowej.
Shift + F6 - Przejście do poprzedniej ramki.

► Wyszukiwanie

F3 - Znajdź następne.
Shift + F3 - Znajdź poprzednie.
' - przeszukiwanie linków pod względem wprowadzonego tekstu.
/ - przeszukiwanie wprowadzonego tekstu.
Ctrl + F / F3 - Panel przeszukiwania strony.

► Tekstowe

Del - Delete
Ctrl + - - Zmniejszenie czcionki na stronie.
Ctrl + + - Zwiększenie czcionki na stronie.
Ctrl + 0 - Standardowa wielkość czcionki.
Ctrl + C - Kopiuj.
Ctrl + V - Wklej.
Ctrl + X - Wytnij.
Ctrl + Z - Cofnij.
Ctrl + Z + Shift - Cofnięcia cofnięcia (przywrócenie stanu przed cofnięciem).

Skróty myszy

Shift + Scroll Down - Przejście do poprzedniej strony.
Shift + Scroll Up - Przejście do następnej strony.
Shift + Lewy przycisk myszy - Otwarcie linku w nowym oknie.
Alt (lewy) + Scroll - Przesuwanie strony po linijce.
Ctrl + Scroll Up - Zwiększenie czcionki na stronie.
Ctrl + Scroll Down - Zmniejszenie czcionki na stronie.
Ctrl + Lewy/Środkowy przycisk myszy - Otwarcie linku w nowej karcie (bez przejścia do niej).
Ctrl + Shift + Lewy przycisk myszy - Otwarcie linku w nowej karcie (z przejściem do niej).
Kliknięcie środkowym przyciskiem na karcie - Zamknięcie karty.
Podwójne kliknięcie na pasku kart - Otwarcie nowej, pustej karty.

Scroll Up - Przesuwanie scrolla w górę.
Scroll Down - Przesuwanie scrolla w dół.

Ukryte Strony

Przeglądarka Firefox posiada ukrytych kilka stron - jedne są bardzo przydatne, inne z kolei służą jedynie jako ciekawostki . Żeby dostać się do tych stron wystarczy wkleić jej adres (np. about:mozilla) i kliknąć ENTER. Poniżej ich (pełna?) lista.

1. about: - Strona z informacjami o przeglądarce. Bardzo przypomina stronę z:
   
   KOD
   Pomoc -> O programie Mozilla Firefox
   
   
2. about:blank - Pusta strona - wykorzystywana przy zaznaczonej opcji:
   
   CYTAT
   Przy uruchomieniu programu Firefox: wyświetlaj pustą stronę
   
   
3. about:buildconfig - Wyświetla informacje na temat kompilacji.
4. about:cache - Szczegółowe statystyki i informacje na temat cache-u przeglądarki oraz zajmowanego przez niego miejsca.
5. about:cache?device=memory - Wyświetla statystyki zawartości cache w pamięci oraz listę przechowywanych plików.
6. about:cache?device=disk - Wyświetla statystyki zawartości cache na dysku oraz listę przechowywanych plików.
7. about:config - Zdecydowane najważniejsza strona - możemy zmienić w niej praktycznie większość ustawień przeglądarki.
8. about:credits - Wyświetla autorów przeglądarki.
9. about:license - Wyświetla informacje na temat licencji na jakie rozpowszechniana jest przeglądarka.
10. about:mozilla - Wyświetla cytaty (czasem zmieniane) z Księgi Mozilli.
11. about:neterror?e=error&u=url&d=błąd - Wyświetla stronę błędu. Ostatni parametr (w tym przypadku błąd) można zmienić na dowolny, który będzie wyświetlony w oknie przeglądarki.
12. about:plugins - Wyświetla listę oraz szczegółowe informacje na temat zainstalowanych wtyczek.

Wtyczki/Rozszerzenia/Motywy

► Wtyczki

Wtyczki to dodatki do Firefoksa, które służą najczęściej do odtwarzania multimediów itp. (np. Flash, Shockwave, QuickTime, czy Java). Instalacja wtyczek jest bardzo prosta - w momencie, kiedy jakiś z elementów na stronie nie może zostać wyświetlony z powodu braku wtyczki zostanie wyświetlona informacja:

CYTAT

Naciśnij, aby pobrać wtyczkę

Klikamy, a następnie postępujemy zgodnie z poleceniami na ekranie. Po instalacji wtyczki, do jej działania jest wyłączenie wszystkich otwartych okien przeglądarki - będzie ona działać po ich włączeniu.

► Rozszerzenia

Rozszerzenia są małymi programami, które wzbogacają Firefoksa o dodatkową funkcjonalność. Rozszerzenia można znaleźć na stronie addons.mozilla.org [eng], bądź polskiej bazie dodatków mozillapl.org gdzie wszystkie one podzielone są na kategorie.

Najciekawsze rozszerzenia:

1. Super DragAndGo - dodatek, dzięki któremu możemy szybko otwierać strony w nowej karcie metodą przeciągnij i upuść.
2. Gesty - Dodatek, który dodaje możliwość wykonywania czynności (zamykanie kart, otwieranie nowych itp.) przy pomocy gestów myszy.
3. Add Bookmarks Here - rozszerzenie dodające do menu zakładek opcję "Dodaj zakładkę tutaj...".
4. Download PDF - dodatek, który po kliknięciu w dokument z rozszerzeniem *.pdf na stronie pyta nas, czy chcemy go odtworzyć w przeglądarce, czy zapisać na dysku.
5. Google Pagerank extension - wyświetla PageRank (PR) przeglądanych stron.

► Motywy

Motywy to po prostu skórki dla programu Firefox. Ich ogromną ilość można znaleźć na stronie addons.mozilla.org, gdzie wszystkie posegregowane są na kilkanaście kategorii.
Po instalacji motywu jesteśmy zmuszeni do ponownego uruchomienia przeglądarki. Zaraz po tym możemy udać się do:

KOD

Narzędzia -> Dodatki -> Motywy -> Wybieramy nowy skin -> Zastosuj

Niestety po zmianie motywu kolejny raz musimy uruchomić ponownie Firefoksa, żeby zmiany zostały widoczne.

Zachowanie prywatności

Firefox umożliwia zachowanie bardzo dużej prywatności korzystania z Internetu. Przy każdorazowym wyłączeniu możemy kasować wszelkie prywatne dane, takie jak: historię przeglądanych witryn/pobieranych plików, dane wpisywane do formularzy, ciasteczka, zapamiętane hasła, pamięć podręczną, czy też uwierzytelnione sesje.

Aby były one kasowane musimy udać się do:

Zaznaczamy: Zawsze czyść prywatne dane przy zamykaniu programu Firefox, klikamy w Ustawienia, a następnie wybieramy wszelkie dane, które chcemy, by przy każdym wyłączeniu przeglądarki były kasowane.
Jeśli opcja Poproś o potwierdzenie przed czyszczeniem prywatnych danych danych jest zaznaczona, to odznaczamy ja, chyba, że przy każdym wyłączeniu przeglądarki chcemy być pytani, czy na pewno chcemy usunąć prywatne dane.

Dane te możemy także usunąć podczas normalnego korzystania z przeglądarki - wystarczy, że przejdziemy do:

bądź wciśniemy jednocześnie Ctrl + Shift + Del.

Kanały RSS

Kanały RSS potrafią bardzo skutecznie pomagać śledzenie nowości na stronach/forach itp. Poniżej można zobaczyć opis dodania kanału RSS do Firefoksa.


Na początku musimy wybrać kanał, który chcemy za subskrybować - w naszym przypadku będzie to kanał najnowszych tematów z tego Forum . Każdy kanał ma swój adres, np. w naszym przypadku jest to:

Jednak Firefox posiada funkcjonalność, która wyświetli wszelkie dostępne kanały w menu:

bądź w postaci ikonki na pasku adresu:



Klikamy w nią, wybieramy konkretny kanał, następnie zostaniemy przekierowani do strony kanału.



Jeżeli interesuje nas dodanie kanału do Firefoksa (istnieje możliwość dodania kanału bezpośrednio do wybranego programu), to wybieramy:

Poniżej znajduje sie także możliwość zaznaczenia, opcji każdorazowego korzystania z dynamicznych zakładek, dzięki czemu przy następnym dodawaniu kanału krok, o wyborze programu będzie pomijany.
Następnie klikamy na przycisk Subskrybuj, po czym zostaniemy zapytani o docelowe miejsce zapisu dynamicznej zakładki:



W naszym przypadku może być to Folder zakładek osobistych, w przypadku, gdy będziemy mieli już większą kolekcję kanału polecam stworzenie folderu (np. Aktualności), w którym zgromadzimy wszystkie nasze kanały.
Po zaakceptowaniu lokalizacji zapisania kanału możemy już z niego korzystać:



Przy każdym włączeniu Firefoksa pobierane będą najnowsze informacje, potrzebne do prawidłowego wyświetlania kanału. Jeżeli jednak chcemy pobrać nowe wiadomości podczas korzystania z przeglądarki, to klikając prawym przyciskiem myszy na kanale wybieramy: Odśwież dynamiczną zakładkę.



Po czym zostaną pobrane najnowsze informacje, wymagane do wyświetlenia najnowszych wiadomości z odświeżonego kanału.